Çiğnerken bir şey hissettiniz, dil ucunuzla yokladınız ve braket yerinde değil. Ya da aynaya baktınızda telin yamulduğunu fark ettiniz. Panikleyin mi? Hayır. Ama harekete geçin mi? Evet.

Bu yazıda diş teli acil durumlarında ne yapmanız gerektiğini adım adım anlatıyoruz.

Braket Neden Çıkar?

Braket çıkması düşündüğünüzden daha sık yaşanan bir durumdur. Başlıca nedenler:

• Sert yiyecekler (fındık, sert ekmek, mısır, buz)
• Yapışkan yiyecekler (karamel, sakız, lokum)
• Dışarıdan bir darbe veya çarpma
• Braket altındaki diş yüzeyinin yeterince temizlenmemiş olması (yapışkanlık azalır)

Braket Çıktığında Adım Adım Ne Yapmalısınız?

• 1. Sakin olun: Bu acil tıbbi bir durum değil. Dişiniz ve genel sağlığınız risk altında değil.
• 2. Braketi saklayın: Eğer braket tamamen düştüyse, bir kağıt mendile sarıp saklayın. Kliniğe götürün; bazı durumlarda yeniden kullanılabilir.
• 3. Teli kontrol edin: Braket tel üzerinde hâlâ asılıysa (serbest halde sallanıyorsa) onu olduğu yerde bırakın, zorla çıkarmaya çalışmayın.
• 4. Ortodonti mumu kullanın: Brakete bağlı bir tel ucu yanağınıza veya dilinize batıyorsa, ortodonti mumu ile geçici olarak kapatın.
• 5. Kliniğinizi arayın: Durumu bildirin ve en kısa sürede randevu alın. Acil bir durum değilse birkaç gün içinde gidebilirsiniz; ancak tel batıyor ya da ciddi rahatsızlık varsa aynı gün gitmeye çalışın.

Diş Telim Braketten Çıktı ama Tel Yerinde Duruyor — Ne Yapmalıyım?

Bu, en sık karşılaşılan durumdur. Tel hâlâ ağzınızdadır ve braket tel üzerinde serbest halde hareket ediyordur. Bu durumda:

• Braketi yerinden oynatmaya çalışmayın
• Teli kırmaya veya kesmeye çalışmayın
• Ortodonti mumu ile braketi stabilize etmeye çalışabilirsiniz.Braketin altına doğru konumlandırıp hareket etmesini azaltabilirsiniz.
• Kliniğinizi bilgilendirip randevu alın.

Diş Telim Yamuldu — Acil Durum Mu?

Tel yamulması bazı durumlarda kendiliğinden de oluşabilir; ama çoğunlukla sert bir yiyeceğin ardından gerçekleşir. Eğer hafif ittirerek düzeltemiyorsanız; yamulmuş bir tel, dişleri istenmeyen yönlerde hareket ettirebileceğinden mümkün olduğunca kısa sürede kliniğe gidilmesi önerilir.

Eğer tel yanağınıza batıyorsa, acele kliniğinizi arayın. Aynı gün müdahale gerekebilir.

Diş Telimi Yuttum — Ne Yapmalıyım?

Küçük bir braket veya lastik parçası yanlışlıkla yutulduysa büyük olasılıkla sindirim sisteminizden sorunsuz geçecektir. Ancak hemen şu adımları izleyin:

• Nefes almakta güçlük çekiyorsanız (parça nefes borusuna kaçmış olabilir) hemen acile gidin.
• Nefes almakta sorun yoksa kliniğinizi ve gerekirse bir genel hekimi arayın. Bol lifli yiyecekler ve özellikle patetes yemek, çıkışı kolaylaştıracaktır.
• Braketi yutmak büyük olasılıkla zararsızdır; ancak bir doktorun bilgisi dahilinde olması önemlidir.

Braketi Evde Kendiniz Yapıştırmayı Denemeyin

İnternette bazı öneriler görmüş olabilirsiniz. Braketi normal yapıştırıcıyla veya diş macunuyla yerine yapıştırmaya çalışmak hem tehlikelidir hem de etkisiz olur. Ortodonti yapıştırıcısı özel medikal bir malzemedir; evde bulunmaz ve yanlış uygulama mineyi zedeleyebilir.

Kaç Gün İçinde Kliniğe Gitmelisiniz?

• Tel yanaklara/dile batıyorsa: Aynı gün
• Braket sadece sallanıyorsa ve rahatsızlık vermiyor: 2-3 iş günü içinde
• Birden fazla braket çıktıysa: En geç 1-2 gün içinde
• Tel yamulmuşsa: Mümkün olduğunca kısa sürede