Diş telleriniz çıkarıldı ve gülüşünüz harika görünüyor. Ama iş burada bitmiyor. Ortodonti tedavisinin son ve belki de en önemli aşaması olan pekiştirme (retansiyon) başlıyor. Bu adımı atlamak ya da ciddiye almamak, yıllarca süren tedavinizin boşa gitmesi anlamına gelebilir.
Pekiştirme Neden Gereklidir?
Dişler, hareket ettirildikten sonra eski konumlarına dönmeye meyillidir. Bu doğal bir biyolojik süreçtir; kemik ve periodontal ligament (dişi kemiğe bağlayan bağ dokusu) yeniden şekillenirken dişler tekrar eski yerlerine çekilmeye çalışır.
Pekiştirme apareyinin görevi budur: Dişleri yeni konumlarında tutmak ve kalıcı hale gelmelerini sağlamak.
Diş Teli Çıktıktan Pekiştirme Apareyi Takılmazsa Ne Olur?
Bu, hastalar arasında en sık sorulan sorulardan biridir. Yanıtımız net: dişleriniz eski konumlarına dönmeye başlar.
Geri dönüş hızı kişiden kişiye değişir; bazı vakalarda birkaç ay hatta birkaç gün içinde bile belirgin bir kayma görülürken, bazı vakalarda bu süreç daha yavaş ilerler. Ancak uzun vadede tedavinin önemli bir bölümünün boşa gitme riski her zaman vardır.
Şeffaf pekiştirme plağı veya sabit retainer (tel retainer), bu geri dönüşü engellemek için kullanılır.
Pekiştirme Seçenekleri Nelerdir?
1. Şeffaf Pekiştirme Plağı (Retainer Plak)
Şeffaf ve çıkarılabilir bir plastik plaktır. Tedavi edici şeffaf plaklar ile karıştırılmamalıdır; bu plak hareket ettirici değil, tutucu bir apareydir. İlk dönemde gece-gündüz, ardından yalnızca geceleri takılır.
2. Sabit Retainer (Tel Retainer)
İnce bir tel, ön dişlerin iç yüzüne yapıştırılarak sabitlenir. Hasta tarafından görülmez ve çıkarılamaz. Sabah-akşam temizliği gerektirir.
3. Kombinasyon
Bazı vakalarda her iki yöntem birlikte kullanılır; örneğin alt dişlerde sabit retainer, üst dişlerde şeffaf plak.
Pekiştirme Süresi Ne Kadar?
Pekiştirme süresi hareketli ve sabit retainerlarda farklıdır. Hareketli retainerlar maksimum 2 sene kullanılırken; sabit retainerı(lingual retainer) hayat boyu kullanmak, mevcut konumu korumanın en güvenli yoludur. Unutulmamalıdır ki dişler ömür boyu hareket etme eğilimindedir. Bu nedenle retainer çıkarıldıktan sonra, dişlerin bozulmayacağının garantisi yoktur.
Pratikte takıp çıkarılabilen pekiştirme apareyleri için;
- İlk 6-12 ay: Gece gündüz (sabit retainer hariç) kullanım
- Sonraki dönem: Sadece geceleri kullanım
- Uzun vadede: En azından haftada birkaç gece kullanım önerilir
Diş Teli Çıktıktan Sonra Dişlerim Bozuldu — Ne Yapmalıyım?
Eğer retainer kullanmayı bıraktıktan sonra dişlerinizde kayma fark ettiyseniz, hemen ortodontistinize gidin. Erken dönemde tespit edilirse bu kaymalar genellikle yeni bir retainer veya kısa süreli bir yeniden tedaviyle düzeltilebilir.
Ne kadar beklenirse, tedavi o kadar kapsamlı ve maliyetli hale gelir.
Diş Teli Sonrası Beyazlatma Yapılabilir Mi?
Evet, tel çıktıktan sonra diş beyazlatma (bleaching) yapılabilir. Hatta bu, pek çok hasta için güzel bir ‘ödül’ haline gelir. Tel altında kalan ve farklı renk alabilen alanlar için birkaç hafta beklendikten sonra profesyonel diş beyazlatma uygulanabilir.
Diş Teli Sonrası Plak Temizliği
Şeffaf pekiştirme plağını günlük olarak temizlemek gerekir:
- Plağı çıkardıktan sonra ılık suyla durulayın (sıcak su şekli bozabilir)
- Yumuşak bir fırça ve az miktarda diş macunuyla hafifçe temizleyin
- Özel temizleme tabletleri kullanılabilir
- Plağı takılı değilken mutlaka saklama kutusuna koyun
Pınar Şahin Veske Antalya’da tel çıkarma işleminizin hemen ardından pekiştirme planınızı belirliyoruz. Tedavinizin son adımını da en doğru şekilde atmanız için yanınızdayız.
