Diş teli tedavisinin belirli bir aşamasında ortodontistiniz size küçük lastikler takmaya başladığında ‘bunlar ne işe yarıyor?’ diye merak edebilirsiniz. Bu lastikler, tedavinin son ve en kritik aşamalarından birini oluşturuyor. Gelin ne olduklarını, nasıl çalıştıklarını ve renkleri nasıl seçmeniz gerektiğini anlatalım.
Diş Teli Lastiği Nedir?
Diş teli lastiği (elastik veya intermaxillary elastik), üst ve alt çene dişleri arasına takılan küçük kauçuk halkacıklardır. Braketler üzerindeki özel kancalara takılarak üst ve alt çene arasında belirli bir yönde kuvvet uygularlar.
Bu lastikler iki farklı amaçla kullanılabilir:
- Ligasyon lastiği: Teli brakete sabitlemek için kullanılan renkli veya şeffaf küçük lastikler. Bunlar her kontrolde değiştirilir ve büyük ölçüde dekoratif/fonksiyonel bir görev üstlenir.
- İntermaxillary elastik (çene lastiği): Üst ve alt çene arasına takılan, çene hizalaması için kullanılan lastikler. Bu yazıda esas anlattığımız bunlar.
Diş Teli Lastiği Ne İşe Yarar?
Tel ve braketler dişleri düzleştirir ve sıralar; ancak üst ile alt çenenin birbirine olan ilişkisini (kapanışı) sadece tel tek başına tam olarak düzeltemez. İşte burada elastikler devreye girer.
Çene lastiği belirli bir açıda uygulanan kuvvetle:
- Orta hat kaymalarını düzeltir
- Açık kapanışları ve derin kapanışları normalize eder
- Üst ve alt çenelerin ileri-geri ilişkisini (sagittal ilişki) optimize eder
- Çiğneme fonksiyonunu iyileştirir
Kısacası elastikler olmadan mükemmel bir kapanış elde etmek çoğu vakada mümkün değildir.
Diş Teli Lastiği Kaç Ay Takılır?
Elastik kullanım süresi, tedavinin hangi aşamasında başlandığına ve kapanışın ne kadar düzeltilmesi gerektiğine bağlıdır. Genel olarak 3-9 ay arasında bir süre söz konusudur. Bazı vakalarda çok daha kısa sürebilirken, karmaşık kapanış bozukluklarında bu süre uzayabilir.
Lastiğin etkin olabilmesi için günde en az 20-22 saat takılı kalması gerekir. Sadece yemek yenirken ve diş fırçalanırken çıkarılır.
Ortodonti Tedavisinde Lastik Ne Zaman Başlar?
Elastik kullanımı genellikle tedavinin orta veya son aşamasında başlar. Dişler temel düzlemde sıralandıktan sonra kapanış düzeltmesi için elastikler eklenir. Bu nedenle çoğu hasta ilk birkaç ay elastik kullanmaz; ilerleyen aylarda başlanır.
Lastiğin Sonraki Aşaması Ne?
Elastik kullanımı tamamlandıktan sonra genellikle son ince ayar yapılır ve tel çıkarılmaya hazırlanılır. Elastik süreci, ‘artık bitmek üzere’ anlamına gelir — bu da motivasyon açısından iyi bir haber!
Diş Teli Renkleri: Nasıl Seçilir?
Braketlere takılan ligasyon lastikleri pek çok farklı renkte gelir. Kontrolden kontrole farklı renkler seçmek tamamen kişisel tercihe bağlıdır. Bazı öneriler:
- Dişleri daha beyaz göstermek isteyenler: Koyu renkler (lacivert, bordo, mor) dişleri kontrast etkisiyle daha beyaz gösterir
- Doğal görünüm isteyenler: Diş rengi (krem) veya gümüş renkli lastikler
- Eğlenceli ve renkli bir görünüm: Gökkuşağı kombinasyonlar, takımınızın renkleri veya mevsime uygun tonlar
- Sarı, turuncu ve yeşil tonları yiyeceklerle renk değişimine daha yatkındır; dikkat etmek faydalı olabilir
Lastik Koptu veya Bitiyorsa Ne Yapmalı?
Ortodontist her kontrolde yeterli lastik verir. Eğer lastikleriniz bittiyse veya koptu ise, ortodontistinizden veya kliniklerin çoğundan temin edebilirsiniz.
Elastik kullanmamak tedavinizi uzatır. Bu yüzden mümkün olduğunca kurallara uymaya çalışın.
Pınar Şahin Veske Antalya’da ortodonti sürecinizin her aşamasında sorularınızı yanıtlıyoruz. Randevu veya bilgi için bize ulaşın.
